De opkomst was hoog: 207 leerlingen hebben hun stem uitgebracht.
D66 komt als grootste partij uit de bus met 51 stemmen (ongeveer 25%). GroenLinks/PvdA volgt met 37 stemmen (ongeveer 18%), daarna de VVD met 27 stemmen (ongeveer 13%). Leefbaar Renkum behaalt 22 stemmen (ongeveer 11%), de Socialistische Partij 17 stemmen (ongeveer 8%), Partij Renkumse Dorpen 14 stemmen (ongeveer 7%), het CDA 12 stemmen (ongeveer 6%) en GB! 2 stemmen (ongeveer 1%). Daarnaast is het aantal blanco en ongeldige stemmen relatief hoog.
In de echte gemeenteraadsverkiezingen in Renkum is GroenLinks de grootste partij met 5 zetels. Lokale partijen zoals GB! en Partij Renkumse Dorpen spelen daar een belangrijke rol en behalen samen een aanzienlijk deel van de zetels. D66, VVD en PvdA vormen de middenmoot, met elk een vergelijkbaar aantal zetels.
Burgerschap in actie: wat de scholierenverkiezing ons leert over stemgedrag
Wat vooral opvalt, is dat scholieren duidelijk andere keuzes maken dan de “echte” kiezers. D66 en GroenLinks/PvdA domineren de uitslag. In de echte verkiezingen is die dominantie minder uitgesproken en is het speelveld breder verdeeld. D66 komt bij scholieren als grootste partij naar voren, terwijl deze partij in Renkum in de middenmoot valt. Dat laat zien dat thema’s zoals onderwijs, klimaat en de toekomst jongeren vaak extra aanspreken.
Daarnaast scoren lokale partijen bij scholieren veel lager dan in de echte verkiezingen. GB! haalt bijvoorbeeld slechts 2 stemmen bij scholieren, terwijl deze partij in de gemeenteraad juist stevig vertegenwoordigd is met meerdere zetels. Dit suggereert dat lokale partijen voor jongeren minder zichtbaar of minder herkenbaar zijn dan landelijke partijen.
Opvallend is dat de Socialistische Partij bij scholieren relatief goed vertegenwoordigd is met 17 stemmen (ongeveer 8%), terwijl deze partij in de echte verkiezingen geen zetel heeft behaald. Dit laat zien dat bepaalde thema’s die deze partij aanspreekt wel degelijk leven onder jongeren, maar in de bredere verkiezingsuitslag niet voldoende doorslag geven.
Ook het relatief hoge aantal blanco en ongeldige stemmen valt op. Dat laat zien dat stemmen in de praktijk soms nog best een uitdaging kan zijn.
Samenvattend stemmen scholieren overwegend progressiever en meer landelijk georiënteerd, terwijl kiezers in de echte gemeenteraadsverkiezingen vaker kiezen voor lokale partijen en bestuurlijke stabiliteit. Of anders gezegd: waar volwassenen soms voor zekerheid gaan, laten scholieren zien dat vernieuwing en idealen ook een flinke stem krijgen.
De scholierenverkiezing laat daarmee zien dat jongeren met een frisse blik naar politiek kijken en andere accenten leggen dan volwassen kiezers. Dat maakt het waardevol om het gesprek over democratie, keuzes en de toekomst samen te blijven voeren.
